Petrografia i mineralogia – nietypowe odmiany geologii

W geologicznym podziale rzadko kiedy wymienia się je jednym tchem obok geofizyki czy geochemii albo hydrogeologii. Są nieco mniej praktyczne i nieco mniej potrzebne w codziennym użytku, np. w kontekście budownictwa czy inżynierii lub wykorzystania złóż podziemnych. Jednak zarówno petrografia, jak i mineralogia to niezwykle ciekawe gałęzie geologii.

Petrografia jest częścią geologii i dotyczy składu i właściwości skał. Petrografia jest raczej nauką opisową, która wskazuje na procesy opiniodawcze. W przeciwieństwie do jednorodnych chemicznie minerałów, skały zazwyczaj składają się z kilku różnych minerałów i dlatego są złożonymi strukturami. Eksploracja petrograficzna rozpoczyna się od opisu makroskopowego, często bezpośrednio na polu, na przykład na placu budowy, w kamieniołomie lub w kopalni.

Przy zakładaniu budynków i konstrukcji podziemnych wykorzystuje się materiał z otworu testowego, który pokazuje rozkład głębokości skał. Doświadczony petrograf zazwyczaj gołym okiem wie, jaki to rodzaj skały. Jednak dokładniejsze określenie, w szczególności drobnoziarnistych skał, wymaga zbadania za pomocą mikroskopów petrograficznych i innych metod, takich jak promieniowanie rentgenowskie, spektroskopowe.

Co jest celem tego rodzaju działań? Przede wszystkim jest to określenie składu skały i jej właściwości mechanicznych, na przykład do celów geologii budynku. Badania petrograficzne mogą zwykle określać nie tylko gatunek, ale także pochodzenie skały, co jest ważne w archeologii, w konserwacji zabytków.

Z kolei mineralogia to dyscyplina naukowa zajmująca się minerałami, ich wewnętrzną strukturą, wyglądem, właściwościami fizycznymi i chemicznymi, ich powstawaniem oraz przemianami w przyrodzie, a także możliwościami technicznego wykorzystania. Mineralogia jest jedną z najstarszych nauk geologicznych.

Choć o mineralogii czy petrografii nie mówi się na co dzień bardzo wiele, to tak naprawdę ich zastosowanie pojawia się w przestrzeni publicznej, zwłaszcza w analizie na potrzeby archeologii czy budownictwa.